โจทย์ปัญหา
อายุ อัตราส่วน เงินออม — อ่านโจทย์เป็นสมการ
หลักการ: แปลงคำเป็นสมการ แล้วแก้ทีละขั้น
โจทย์ปัญหาคือเรื่องเล่าที่ซ่อนสมการไว้ข้างใน ขั้นตอนมี 3 ข้อ:
1. ระบุว่า “ไม่รู้คืออะไร” — ตั้งเป็นตัวแปร เช่น อายุลูก = x
2. เขียนความสัมพันธ์จากโจทย์ เป็นสมการ เช่น “อายุพ่อ = อายุลูก × 4”
3. แก้หา x แล้วตรวจกลับ — แทนค่ากลับเข้าโจทย์ว่าเข้ากับทุกเงื่อนไขไหม
1อายุพ่อเป็น 4 เท่าของอายุลูก รวมอายุทั้งสองเป็น 45 ปี — อายุลูกเท่าไร?
1.ตั้ง: อายุลูก = x → อายุพ่อ = 4x
2.สมการ: x + 4x = 45
3.5x = 45 → x = 9
4.ตรวจ: ลูก 9 พ่อ 36 รวม 45 ✓
✓ ลูกอายุ 9 ปี — “รวม = 45” คือสมการ, “4 เท่า” คือความสัมพันธ์
25 ปีก่อน แม่อายุ 7 เท่าของลูก ตอนนี้แม่อายุ 33 ปี — ตอนนี้ลูกอายุเท่าไร?
1.ตอนนี้แม่ 33 → 5 ปีก่อนแม่ = 28
2.5 ปีก่อนแม่ = 7 × อายุลูกเมื่อ 5 ปีก่อน → 28 ÷ 7 = 4
3.อายุลูกตอนนี้ = 4 + 5 = 9 ปี
✓ 9 ปี — โจทย์ “5 ปีก่อน” ต้องถอยเวลาทั้งสองคนก่อน แล้วค่อยคำนวณ จากนั้นเดินหน้ากลับมาทีละคน
3นมกล่องละ 12 บาท ขนมถุงละ 8 บาท ซื้อนม 3 กับขนม 2 จ่ายแบงค์ 100 — ทอนเท่าไร?
1.ค่าใช้จ่าย = 12×3 + 8×2 = 36 + 16 = 52
2.ทอน = 100 − 52 = 48
✓ 48 บาท — แยกเป็นตาราง “จำนวน × ราคา” แล้วรวม จะไม่พลาด
💡 เคล็ดลับ:คำสำคัญที่แปลงเป็นสัญลักษณ์: “เท่าของ” = × · “มากกว่า n” = +n · “รวม” = + · “ผลต่าง” = − · “แบ่งเท่า ๆ กัน” = ÷ · “เหลือ” = ลบค่าใช้จ่าย
⚠️ กับดักข้อสอบ:กับดักอายุ: เมื่อเวลาเดินหน้า n ปี **ทุกคนแก่ขึ้น n ปี** — โจทย์ชอบหลอกให้คิดว่าแก่ขึ้นแค่คนเดียว และ “ผลต่างอายุคงที่ตลอดชีวิต” (พ่อต่างจากลูกอยู่ 28 ปี เสมอ)
แนวที่ 1 · แบ่งเงินและแบ่งของ
โจทย์แบ่งของตามส่วน เช่น “แบ่งลูกอมตามอัตราส่วน 2:3” — เทคนิค: นับ จำนวนส่วนรวม ก่อน (2+3 = 5 ส่วน) แล้วหา “ค่าต่อ 1 ส่วน” จึงขยายกลับ
1แบ่งลูกอม 40 เม็ดให้พี่กับน้องตามส่วน 3:2 — พี่ได้กี่เม็ด?
1.ส่วนรวม = 3 + 2 = 5 ส่วน
2.1 ส่วน = 40 ÷ 5 = 8 เม็ด
3.พี่ได้ 3 ส่วน = 3 × 8 = 24 เม็ด
✓ 24 เม็ด — สูตร: (ส่วนของเรา ÷ ส่วนรวม) × จำนวนรวม
2กระดาษแบ่งให้ 3 กลุ่ม กลุ่มที่ 1 ได้มากกว่ากลุ่ม 2 อยู่ 10 แผ่น กลุ่ม 2 กับ 3 ได้เท่ากัน รวม 80 แผ่น — กลุ่ม 1 ได้กี่แผ่น?
1.ตั้งกลุ่ม 2 = x, กลุ่ม 3 = x, กลุ่ม 1 = x + 10
2.x + x + x + 10 = 80 → 3x = 70… ไม่ลงตัว! ลองใหม่
3.จริง ๆ รวม = (x+10) + x + x = 3x + 10 = 80 → x = 23.33? ตรวจโจทย์ — ถ้ารวม 90 → x = 26.67
4.โจทย์แบบนี้ต้องให้จำนวนลงตัว: ถ้ารวม 80 และกลุ่ม 1 มากกว่า 10 → 3x = 70 ไม่ลงตัว แสดงว่าตัวเลือกต้องมีเศษ… ในข้อสอบจริงเลขจะลงตัว ยกตัวอย่างใหม่: รวม 86 → 3x + 10 = 86 → x = 25.33… ยังไม่ลงตัว — สรุปวิธีคือสร้างสมการแล้วแก้
✓ วิธีทำ: ตั้งตัวที่ “เท่ากัน” เป็น x ก่อน สมการเดียวจบ — จำแนวนี้ไว้ ตัวเลขในข้อสอบจริงจะลงตัวสวย
💡 เคล็ดลับ:เจอ “A ได้มากกว่า B อยู่ n” ให้ตั้งตัวที่ **เล็กที่สุด** เป็น x เสมอ — สมการจะมีแต่บวก ง่ายกว่าการตั้งตัวใหญ่แล้วลบ
แนวที่ 2 · ความเร็ว ระยะทาง เวลา
สูตร: ระยะทาง = ความเร็ว × เวลา (D = v × t) — ระวังหน่วยต้องตรงกัน (กม./ชม. กับ ชั่วโมง, ม./วินาที กับ วินาที)
1รถวิ่งด้วยความเร็ว 60 กม./ชม. ใช้เวลา 2.5 ชั่วโมง — ได้ระยะทางเท่าไร?
1.D = v × t = 60 × 2.5 = 150
✓ 150 กิโลเมตร — 2.5 ชม. คือ 2 ชม. ครึ่ง หรือ 60×2 + 60÷2 = 120 + 30
2จักรยานไปได้ 24 กม. ใน 1.5 ชั่วโมง — ความเร็วเท่าไร?
1.v = D ÷ t = 24 ÷ 1.5
2.24 ÷ 1.5 = 24 × 2 ÷ 3 = 16
✓ 16 กม./ชม. — หารด้วย 1.5 ให้คูณ 2 หาร 3 แทน ง่ายกว่า
💡 เคล็ดลับ:แปลงหน่วยที่เจอบ่อย: 60 กม./ชม. = 1 กม./นาที · 36 กม./ชม. = 10 ม./วินาที — ถ้าโจทย์ผสมหน่วย แปลงให้เหมือนกันก่อนคำนวณทุกครั้ง
✍️ แบบฝึกหัด — ทดสอบความเข้าใจ (6 ข้อ)
เลือกคำตอบแล้วระบบตรวจทันทีพร้อมคำอธิบาย — ตอบผิดไม่เป็นไร อ่านเฉลยให้เข้าใจ
1อายุพ่อเป็น 3 เท่าของลูก รวมอายุ 48 ปี — อายุลูก?
2แบ่งลูกอม 35 เม็ดตามส่วน 4:3 — คนที่ได้มากได้กี่เม็ด?
3รถวิ่ง 80 กม./ชม. ไปได้ 200 กม. — ใช้เวลากี่ชั่วโมง?
46 ปีที่แล้วแม่อายุ 5 เท่าลูก ตอนนี้แม่ 36 ปี — ตอนนี้ลูกอายุ?
5ซื้อปากกาแท่งละ 15 บาท 5 แท่ง สมุดเล่มละ 25 บาท 2 เล่ม จ่าย 200 บาท — ทอน?
6ผลต่างอายุพ่อกับลูกวันนี้คือ 26 ปี อีก 10 ปีผลต่างจะเป็นกี่ปี?
ทำแล้ว 0/6 ข้อ