เศษส่วนและเปอร์เซ็นต์
หาส่วน หาทั้งหมด เปลี่ยนรูป — 3 ทักษะที่ใช้ตลอดข้อสอบ
หลักการ: เศษส่วนของจำนวน vs หาทั้งหมดจากส่วน
สองคำถามตรงข้ามกัน ต้องแยกให้ออก:
1. “½ ของ 20 = ?” (มีทั้งหมด หาส่วน) → คูณ: 20 × ½ = 10
2. “10 คือ ½ ของทั้งหมด ทั้งหมด = ?” (มีส่วน หาทั้งหมด) → หาร: 10 ÷ ½ = 20
เทคนิคจำ: “ของ” = คูณ · หาทั้งหมด = หาร (หรือคูณกลับด้วยเศษส่วนกลับ)
1¾ ของ 60 = ?
1.¾ ของ 60 = 60 × ¾
2.ตัดทอนก่อนคูณ: 60 ÷ 4 = 15, แล้ว × 3 = 45
✓ 45 — วิธีเร็ว: หารด้วยตัวส่วน (÷4) ก่อน แล้วคูณตัวเศษ (×3)
2นักเรียน ⅖ ของห้องได้เกรด A ถ้าได้ A อยู่ 14 คน ห้องนี้มีกี่คน?
1.⅖ ของทั้งหมด = 14 → ทั้งหมด = 14 ÷ ⅖
2.14 ÷ ⅖ = 14 × 5⁄2 = 14 × 5 ÷ 2 = 35
3.ตรวจ: 35 × ⅖ = 14 ✓
✓ 35 คน — “หาทั้งหมดจากส่วน” ให้หารด้วยเศษส่วน (หรือคูณกลับ)
3น้ำผลไม้ 2.5 ลิตร เทใส่ขวดขวดละ 250 มล. ได้กี่ขวด?
1.แปลงหน่วยให้เหมือนกัน: 2.5 ลิตร = 2,500 มล.
2.2,500 ÷ 250 = 10
✓ 10 ขวด — หารจำนวนเศษส่วน/ทศนิยม ให้แปลงหน่วยเป็นจำนวนเต็มก่อน ชีวิตง่ายขึ้นเยอะ
💡 เคล็ดลับ:เศษส่วน↔ทศนิยม↔เปอร์เซ็นต์ ที่ต้องท่องขึ้นใจ: ½ = 0.5 = 50% · ¼ = 0.25 = 25% · ¾ = 0.75 = 75% · ⅕ = 0.2 = 20% · ⅒ = 0.1 = 10% · ⅛ = 0.125 = 12.5% · ⅓ ≈ 33.3% · ⅔ ≈ 66.7%
⚠️ กับดักข้อสอบ:กับดัก: “ที่เหลือ” — ถ้าใช้ไป ¼ แล้ว “ที่เหลือคือ ¾” ไม่ใช่ ¼ โจทย์ชอบถามส่วนที่เหลือ ต้องลบจาก 1 ก่อน (1 − ¼ = ¾)
แนวที่ 1 · เปอร์เซ็นต์: หาส่วน หาทั้งหมด เปลี่ยนรูป
3 แบบ:
1. 30% ของ 80 = ? → 80 × 30⁄100 = 24 (หรือ 10% = 8, 30% = 8×3)
2. 15 คือ 25% ของอะไร? → 15 ÷ 25⁄100 = 60
3. เปลี่ยน ⅗ เป็น % → ⅗ × 100 = 60%
เทคนิคทางลัด: 10% ของจำนวน = จุดทศนิยมขยับซ้าย 1 ครั้ง แล้วคูณทวี
135% ของ 240 = ?
1.10% ของ 240 = 24
2.35% = 10% + 10% + 10% + 5% = 24×3 + 12 (ครึ่งของ 10% = 5% = 12)
3.72 + 12 = 84
✓ 84 — แยกเป็น 10% หลายชิ้น + 5% + 1% เร็วกว่าคูณ 35⁄100 ตรง ๆ
2ราคาสินค้าลด 20% เหลือ 480 บาท — ราคาเดิมเท่าไร?
1.ลด 20% = เหลือ 80% ของราคาเดิม
2.80% ของราคาเดิม = 480 → ราคาเดิม = 480 ÷ 80⁄100 = 480 × 100 ÷ 80 = 600
✓ 600 บาท — โจทย์ “ลด/เพิ่มแล้วเหลือ” ให้หา “เหลือกี่ %” ก่อนเสมอ แล้วค่อยหาร
3เปลี่ยน 7⁄8 เป็นเปอร์เซ็นต์
1.7⁄8 = 0.875 (จำได้จาก ⅛ = 0.125 → 7 × 0.125)
2.0.875 × 100 = 87.5%
✓ 87.5% — ท่อง ⅛ = 12.5% แล้วคูณจำนวนเศษ (7 × 12.5 = 87.5)
💡 เคล็ดลับ:เพิ่ม 20% = ×1.2 · เพิ่ม 25% = ×1.25 · ลด 10% = ×0.9 · ลด 20% = ×0.8 — คิดเป็นตัวคูณเดียวจบ ไม่ต้องสองขั้น
⚠️ กับดักข้อสอบ:กับดักใหญ่ของเปอร์เซ็นต์: **ขึ้น 10% แล้วลง 10% ไม่ได้กลับราคาเดิม!** 100 → ขึ้น 10% = 110 → ลง 10% = 99 (ลดลงสุทธิ 1%) เพราะ 10% ของ 110 มากกว่า 10% ของ 100
แนวที่ 2 · เทียบเศษส่วน: อันไหนมากกว่า
เทียบ 3⁄7 กับ 4⁄9 ใครมากกว่า? — วิธีเร็ว: คูณข้าม (cross multiply) 3×9 = 27, 4×7 = 28 → 28 > 27 → 4⁄9 มากกว่า
1เศษส่วนใดมากที่สุด: 2⁄3, 3⁄4, 5⁄7?
1.เทียบคู่กันก่อน: 2⁄3 vs 3⁄4 → 2×4 = 8, 3×3 = 9 → 3⁄4 มากกว่า
2.3⁄4 vs 5⁄7 → 3×7 = 21, 5×4 = 20 → 3⁄4 มากกว่า
3.ดังนั้น 3⁄4 มากที่สุด
✓ 3⁄4 — เทคนิคทางลัด: ยิ่ง “ขาด” น้อย (ตัวส่วน − ตัวเศษ น้อย) ยิ่งใกล้ 1 → 3⁄4 ขาด 1, 2⁄3 ขาด 1, 5⁄7 ขาด 2 — เทียบเมื่อขาดเท่ากัน: ขาด 1 ทุกตัว ตัวส่วนน้อย = ค่ามาก
💡 เคล็ดลับ:วิธี “ดูการขาดจาก 1”: 2⁄3 ขาด ⅓, 3⁄4 ขาด ¼, 5⁄7 ขาด 2⁄7 — ¼ (0.25) > ⅓ (0.333) > 2⁄7 (0.286)? ระวัง! 2⁄7 ≈ 0.286 ต่ำกว่า ¼ — ดังนั้นเรียงมากสุด: 3⁄4 > 5⁄7 > 2⁄3 (ตรวจด้วยทศนิยม 0.75 > 0.714 > 0.667) — ถ้าเทียบยาก แปลงทศนิยม 3 ตำแหน่งเลย
✍️ แบบฝึกหัด — ทดสอบความเข้าใจ (6 ข้อ)
เลือกคำตอบแล้วระบบตรวจทันทีพร้อมคำอธิบาย — ตอบผิดไม่เป็นไร อ่านเฉลยให้เข้าใจ
1⅚ ของ 90 = ?
2นักเรียน ¼ ของห้องเล่นเกมอยู่ 8 คน ห้องมีกี่คน?
325% ของ 360 = ?
4ราคาลด 30% เหลือ 350 บาท — ราคาเดิม?
5เปลี่ยน ⅝ เป็นเปอร์เซ็นต์
6ราคา 100 ขึ้น 20% แล้วลด 20% — ราคาสุดท้าย?
ทำแล้ว 0/6 ข้อ